Từ viêm họng thông thường tới bệnh thấp tim nghiêm trọng

Thấp tim là bệnh của trẻ em trong độ tuổi 9-12 tuổi với đặc điểm gây tổn thương nặng nề ở tim, để lại di chứng van tim. Bệnh dễ tái phát, những lần tái phát sau sẽ nặng nề, nghiêm trọng hơn.

Từ viêm họng thông thường tới bệnh thấp tim nghiêm trọng
Từ viêm họng thông thường tới bệnh thấp tim nghiêm trọng

Bệnh thấp tim và viêm họng có liên quan như thế nào?

Thấp tim là một bệnh lý phức tạp thuộc nhóm bệnh nhiễm trùng – nhiễm độc – miễn dịch. Bệnh xảy ra sau nhiễm trùng ( liên cầu khuẩn Beta tan huyết nhóm) gây tổn thương viêm vùng hầu họng và ở những hệ thống tổ chức liên kết trong đó thường gặp nhất là tim, khớp, mạch máu. Do vậy có thể nói thấp tim là hậu quả của nhiễm liên cầu khuẩn Beta tan huyết nhóm A vùng hầu họng.

Bệnh có tính hệ thống, toàn thân. Việc nhiễm liên cầu xảy ra ở hầu họng nhưng cơ chế miễn dịch làm cho tổn thương viêm những nơi có tổ chức liên kết như: Tim, khớp, hệ thần kinh trung ương, da… Đặc biệt nguy hiểm nhất là làm tổn thương tim, để lại di chứng hở hẹp van tim gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống.

Thấp tim là bệnh của trẻ em , thường gặp nhất là tuổi 9-12. Ở nửa đầu thế kỷ 20, bệnh phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới với tần suất bệnh khoảng 40-65/100.000 người.

Trong những năm gần đây, bệnh giảm đi rõ rệt và hầu như không gặp ở các nước phát triển như Bắc Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản. Việt Nam vẫn nằm trong số những nước có tỷ lệ mắc cao.

Bệnh có yếu tố xã hội:

  • Thường gặp ở những gia đình đông con, mức sống thấp, nhà ở chật chội, ẩm thấp. Vậy nên những địa phương triển khai tốt chương trình phòng chống bệnh thấp tim và chống nhiễm khuẩn hô hấp cấp tỷ lệ mắc bệnh giảm rõ rệt.
  • Được xếp vào nhóm bệnh học đường vì thường xảy ra ở trẻ từ 5-15 tuổi. Trẻ dưới 5 tuổi rất ít mắc bệnh
  • Bệnh để lại hậu quả nặng nề nếu không được phát hiện sớm và phòng bệnh đầy đủ. Di chứng van tim làm ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống của người bệnh. Theo WHO (1996) có 12 triệu người mắc bệnh > 2 triệu người cần tái nhập viện và trong vòng 20 năm tới có đến 1 triệu người cần phẫu thuật tim với hàng ngàn người tàn phế.
Liên cầu khuẩn Beta tan huyết nhóm A là căn nguyên gây bệnh thất tim
Liên cầu khuẩn Beta tan huyết nhóm A là căn nguyên gây bệnh thất tim

Cơ chế gây bệnh thấp tim

Kỹ thuật viên tốt nghiệp Liên thông Cao đẳng Xét nghiệm – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur, liên cầu khuẩn Beta tan huyết nhóm A là cầu khuẩn Gr (+) tập hợp thành từng chuỗi là căn nguyên gây ra bệnh thấp tim. Liên cầu khuẩn xâm nhập vùng hầu họng gây viêm họng với các biểu hiện như: Đau rát họng, ho, sốt…

Trên bề mặt liên cầu có chứa kháng nguyên đặc hiệu, kháng nguyên này có cấu trúc  hóa học giống với tổ chức cơ tim và các tổ chức liên kết khác trong cơ thể như: Da, khớp, não… Kháng nguyên kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể sản sinh ra các kháng thể tương ứng. Kháng thể sẽ kết hợp với kháng nguyên của liên cầu, đồng thời kết hợp luôn với tổ chức cơ tim và các tổ chức liên kết khác. Phản ứng kháng nguyên kháng thể sẽ gây nên hiện tượng viêm dị ứng hay viêm miễn dịch tại chỗ. Do đó mặc dù vi khuẩn khu trú ở vùng hầu họng nhưng lại xuất hiện viêm tổn thương ở những nơi khác:

Tại tim, gây viêm màng ngoài tim, viêm màng trong tim, viêm cơ tim gây ra những tổn thương không hồi phục dẫn tới suy tim, để lại di chứng van tim : hẹp, hở van tim…

Tại khớp, viêm khớp với đặc điểm sưng, nóng, đỏ, đau, vận động hạn chế. Viêm nhiều khớp (đa khớp), thường viêm các khớp lớn như khớp cổ chân, cổ tay, khớp gối, khuỷu tay… Viêm có tính chất di chuyển: Khớp này đỡ thì lại xuất hiện viêm ở khớp khác. Mỗi khớp thường viêm 3-7 ngày rồi tự khỏi mà không cần điều trị cũng không để lại di chứng gì.

Nguồn: yduocthainguyen.net