Kỹ thuật làm tiêu bản máu tìm ký sinh trùng sốt rét

Để phát hiện ký sinh trùng sốt rét, tiêu bản máu phải được nhuộm. Lam máu được nhuộm càng sớm càng tốt vì việc nhuộm cũng giúp kéo dài thời gian bảo quản.

Kỹ thuật làm tiêu bản máu tìm ký sinh trùng sốt rét
Kỹ thuật làm tiêu bản máu tìm ký sinh trùng sốt rét

Đặc điểm của phương pháp lấy máu

Đầu tiên cần lưu ý trang bị để lấy máu cần tuỳ theo yêu cầu mà trang bị cho thích hợp, thông thường phải có các dụng cụ như kim chích máu, trong đó có thể dùng kim chích máu tự động hoặc kim chích thủ công. Kim dùng không được nhọn quá gây đau buốt. Hiện nay, chỉ nên sử dụng loại kim dùng một lần để tránh gây nguy hiểm. Bơm tiêm dùng trong trường hợp cần lấy máu tĩnh mạch. Bông thấm nước vô trùng kèm cồn sát trùng 700, cồn 900 hoặc cồn tuyệt đối để cố định tiêu bản. Lam kính loại khô và sạch, có bờ thật phẳng để kéo máu đàn.

Để xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét thì thời gian lấy máu tốt nhất là trong thời gian đang lên cơn sốt, vì lúc lên cơn sốt ký sinh trùng sốt rét tập trung ở máu ngoại vi nhiều nên dễ thấy. Nhưng không phải lúc nào và với bất kỳ bệnh nhân nào chúng ta cũng có thể lấy máu khi đang lên cơn sốt. Nếu có điều kiện cần lấy máu trước khi uống thuốc điều trị sốt rét, vì nếu đã uống thuốc đặc hiệu rồi thì số lượng ký sinh trùng sốt rét sẽ giảm hẳn, hình thể ký sinh trùng sốt rét sẽ thay đổi nên khó phát hiện và dễ nhầm lẫn. Nếu nghi là bị sốt rét nên đến cơ sở y tế hoặc mời nhân viên y tế đến lấy máu để xét nghiệm. Hiện nay, tất cả các thôn ấp đều có nhân viên y tế, nhiều xã đã có kính hiển vi hoặc gần điểm kính hiển vi của hệ thống phòng chống sốt rét nên tương đối thuận lợi cho xét nghiệm.

Bên cạnh đó tùy theo mục đích yêu cầu mà lấy ở vị trí thích hợp. Trường hợp chỉ cần làm giọt đặc và máu đàn thì lấy máu ở đầu ngón tay, thường lấy ở đầu ngón IV bàn tay trái, có thể lấy ở dái tai. “Nên lấy bên cạnh phía lòng bàn tay vì chỗ đó ít va chạm, đỡ đau và tránh được nhiễm trùng. Ở trẻ em còn bé lấy máu ở tay dễ làm cho sợ khóc, giãy giụa nên thường lấy ở ngón chân”, giảng viên Văn bằng 2 Cao đẳng Xét nghiệm – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur nói.

Nên lấy bên cạnh phía lòng bàn tay vì chỗ đó ít va chạm
Nên lấy bên cạnh phía lòng bàn tay vì chỗ đó ít va chạm

Lưu ý trong quy trình lấy máu

Để lấy máu trước hết cần sát khuẩn nơi định chích máu bằng bông có tẩm cồn 700, để khô. Chích kim sâu khoảng 1 – 1,5 mm một cách nhanh và dứt khoát nhằm tránh đau đớn nhiều cho bệnh nhân đồng thời đạt hiệu quả thao tác. Bỏ giọt máu đầu bằng cách dùng bông khô lau sạch, sau đó lấy máu để làm tiêu bản từ giọt thứ 2 trở đi vì giọt đầu có thể bị loãng do thoát huyết tương ra trước. Vuốt ngón tay từ gốc ngón xuống đầu ngón nhẹ nhàng cho máu chảy ra để lấy giọt máu làm tiêu bản. Khi hoàn thành thao tác cần động viên, an ủi bệnh nhân, cám ơn bệnh nhân sau khi lấy máu. Tác phong gọn gàng, sạch sẽ.

Cũng cần chú ý không nên chích máu khi sát trùng chưa khô cồn, máu chảy ra sẽ bị nhoè. Tránh chỉ nặn quanh đầu ngón mà phải vuốt từ trên xuống đầu ngón tay. Khi nào thôi không lấy máu nữa mới dùng bông cồn để sát trùng lại chỗ lấy máu.

Nguồn: yduocthainguyen.net