Khám phá tính chất quan trọng của tế bào tiểu cầu

Chức năng chính của tế bào tiểu cầu khi ở trong mạch máu là làm vững bền thành mạch máu, tạo nên nút cầm máu trong giai đoạn cầm máu ban đầu và tham gia vào quá trình đông máu huyết tương.

Hình ảnh tiểu cầu
Hình ảnh tiểu cầu

Tiểu cầu thực hiện tất cả những chức năng này nhờ các tính chất của tế bào tiểu cầu như tính bám dính, tính chất ngưng tập và khả năng phóng thích một số chất đặc biệt.

Tính chất bám dính của tế bào tiểu cầu

Trong điều kiện bình thường tế bào tiểu cầu hoàn toàn không dính vào thành mạch máu, có thể do prostaglandin gây ức chế hiện tượng dính tiểu cầu. Nhưng khi thành mạch tổn thương, lập tức tiểu cầu được hoạt hoá và dính vào chính nơi tổn thương. Ngoài ra tiểu cầu còn có thể dính vào các bề mặt lạ như thuỷ tinh, lam kính…

Các cuộc xét nghiệm của chuyên gia hay các buổi thực hành tại lớp học Liên thông Cao đẳng Xét nghiệm – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur đều cho thấy rằng, các thành phần tham gia vào hiện tượng bám dính của tế bào tiểu cầu bao gồm collagen là chất quan trọng để tiểu cầu bám dính, kích thích tiểu cầu ngưng tập, chất này tồn tại ở vùng gian bào mạch máu. Yếu tố GPIb có vai trò giúp cho hoạt động của chức năng bám dính, yếu tố vWF thì gắn với tiểu cầu qua GPIb như cầu nối tiểu cầu với một lớp nội mô bị tổn thương. Các yếu tố khác bao gồm fibronectin, thrombospondin, ion canxi.

Khám phá tính chất quan trọng của tế bào tiểu cầu
Khám phá tính chất quan trọng của tế bào tiểu cầu

Tính chất ngưng tập của tế bào tiểu cầu

Ngưng tập tiểu cầu là hiện tượng tiểu cầu dính với nhau thành từng đám tạo nên nút tiểu cầu. Hiện tượng dính hoạt hoá tiểu cầu tạo điều kiện cho hiện tượng ngưng tập xảy ra. Một số chất có khả năng gây ngưng tập tiểu cầu như ADP, thrombin, adrenalin, serotonin, acid arachidonic, thromboxan A2, collagen, ristocetin…trong đó ADP là chất đóng vai trò quan trọng nhất.

Cơ chế của quá trình ngưng tập tế bào tiểu cầu diễn ra qua trung gian của liên kết fibrinogen- GPIIb/GPIIIa đã được hoạt hoá có mặt ở lớp ngoài bào tương tế bào tiểu cầu.

Tính chất phóng thích các chất của tế bào tiểu cầu

Sau khi xảy hiện tượng ngưng tập thì tiếp theo tế bào tiểu cầu sẽ có sự thay đổi hình dạng biểu hiện là tế bào phồng to, trải rộng, rồi kết dính và ngưng tập, bắt đầu hình thành chân giả, bị mất hạt, tiểu cầu co lại, cuối cùng phóng thích các chất chứa bên trong tiểu cầu như ADP, serotonin, fibrinogen, enzym lysosome, b-thromboglobulin, heparin và nhiều loại enzym khác. Hiện tượng này có sự tham gia của thrombin, collagen và có tiêu hao năng lượng. Đây là hiện tượng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc tham gia hình thành đinh cầm máu khi thành mạch bị tổn thương.

Nguồn: yduocthainguyen.net