Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân mổ lồng ngực

Phẫu thuật lồng ngực là những phẫu thuật liên quan đến hô hấp, tim mạch nên tình trạng bệnh nhân thường nặng, cần đặc biệt lưu ý đến hô hấp sau mổ.

Chăm sóc bệnh nhân mổ lồng ngực
Chăm sóc bệnh nhân mổ lồng ngực

Phẫu thuật lồng ngực là phẫu thuật nặng

Lồng ngực chứa đựng các thành phần quan trọng nhất của bộ máy hô hấp tuần hoàn, nên phẫu thuật lồng ngực được xếp là loại phẫu thuật nặng và chăm sóc sau mổ khó khăn, đặc biệt là vấn đề hô hấp sau mổ.

Hoạt động hô hấp hít vào thở ra của lồng ngực nhờ vào các cơ hô hấp, tính đàn hồi của  nhu mô phổi luôn có xu hướng co nhỏ lại. Không khi ra vào phổi dựa trên nguyên lý không khí đi từ nơi có áp suất cao đến nơi có áp suất thấp. Cụ thể:

  • Thì hít vào: Ngực nở => Kéo phổi nở ra => Giảm áp suất phế nang => Không khí tự vào phổi.
  • Thì thở ra: Ngực xẹp => Làm phổi xẹp => Tăng áp suất phế nang => Không khí tự đi ra.

Vậy nên việc đảm bảo áp suất âm trong khoang màng phổi rất quan trọng trong sinh lý hô hấp. Trong phẫu thuật lồng ngực, dó có các tổn thương giải phẫu trên thành ngực, tổn thương khoang màng phổi, trành dịch – tràn khí màng phổi, xẹp phổi… nên rất dễ dẫn đến rối loạn sinh lý hô hấp, suy hô hấp.

Theo Cử nhân Điều dưỡng Lâm Nhung – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur chia sẻ tại tin tức y tế: “Trong phẫu thuật lồng ngực vấn đề vô khuẩn và chính xác trong phẫu thuật rất quan trọng, công tác chuẩn bị bệnh nhân trước mổ đóng vai trò quan trọng cho thành công của cuộc mổ.”

Về phía bệnh nhân cần được làm công tác tư tưởng tránh tình trạng lo lắng thái quá sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới hô hấp, tuần hoàn. Bệnh nhân hoặc người nhà được giải thích cặn kẽ về cuộc mổ và ký giấy cam kết mổ.

Phẫu thuật lồng ngực là phẫu thuật nặngPhẫu thuật lồng ngực là phẫu thuật nặng

Bệnh nhân trước mổ được cạo râu, cạo lông lách, lông ngực. Vệ sinh vùng mổ trước phẫu thuật. Các biện pháp vệ sinh khác nhau tùy vào điều kiện của cơ sở y tế, các biện pháp chính gồm:

  • Tắm xà phòng thường, mặc quần áo mới hấp tiệt khuẩn từ chiều ngày trước mổ.
  • Tắm sạch bằng xà phòng sát khuẩn ( betadine), quần áo mới hấp từ chiều ngày trước mổ.
  • Tắm sạch, sát trùng và băng vô trùng vùng mổ từ chiều ngày trước mổ.
  • Tắm sạch bằng xà phòng sát khuẩn (betadine), phủ toan vô trùng buổi sáng ngày mổ.

Bệnh nhân được chuyển mổ theo lịch mổ phiên hoặc mổ cấp cứu tùy thuộc. Diễn biến chuyên môn trong phòng phẫu thuật phụ thuộc vào loại phẫu thuật, kỹ thuật…

Chăm sóc bệnh nhân sau mổ lồng ngực

Sau phẫu thuật lồng ngực, ngoài những vấn đề thông thường sau các phẫu thuật nói chung, bệnh nhân có thể gặp những biểu hiện bất thường đó là: Tràn máu – tràn khí màng phổi, xẹp phổi, tăng tiết đờm dãi, đau ngực và vết mổ.

Sau phẫu thuật lồng ngực bệnh nhân đều có dẫn lưu màng phổi, chăm sóc dẫn lưu màng phổi cần đảm bảo nguyên tắc: Hút liên tục, kín, một chiều và vô trùng… Các chăm sóc thường quy như vị trí để lọ dẫn lưu, theo dõi chống tắc hệ thống dẫn lưu, thay băng chân dẫn lưu, thay chai dẫn lưu, di chuyển bệnh nhân… cần được chú ý để tuân thủ nguyên tắc. Theo dõi phát hiện các bất thường như tràn khí, tràn máu qua hệ thống dẫn lưu, cận lâm sàng.

Chăm sóc bệnh nhân sau mổ lồng ngực
Chăm sóc bệnh nhân sau mổ lồng ngực

Lý liệu pháp hô hấp là biện pháp điều trị rất quan trọng trong phẫu thuật lồng ngực, chiếm 30-50% thành công của CSNB sau mổ. Kỹ thuật này cần được thực hiện sau mổ càng sớm càng tốt, càng nhiều càng tốt, liên tục và kéo dài. Các biện pháp từ nhẹ đến mạnh theo thời gian và tùy mức độ bệnh:

  • Tập hít thở sâu, ho khạc đờm dãi ngay sau rút nội khí quản.
  • Ngồi dậy giúp hít thở dễ dàng, giảm tỳ đè, ứ đọng.
  • Bệnh nhân nên uống nhiều nước, sữa, nước hoa quả để cho đờm loãng ra, tạo điều kiện thuận lơn hơn khi vỗ rung, khạc đờm.
  • Vỗ rung đúng cách giúp long đờm đễ dàng khạc đẩy đờm ra.
  • Thổi bóng giúp tập hít thở sâu hiệu quả và giúp đo lượng khí hít vào của bệnh nhân sau mỗi lần thở. Lưu ý: Không thực hiện thổi bóng khi bệnh nhân có tràn khí màng phổi.
  • Tích cực vận động và đi lại.

Thực hiện thuốc theo y lệnh và chăm sóc tương tự với bệnh nhân sau phẫu thuật thông thường.

Nguồn: yduocthainguyen.net