Cùng tìm hiểu về họ ghẻ gây bệnh ở người

Bệnh ghẻ là bệnh ngoài da phổ biến, bệnh lây, do một loại côn trùng ký sinh trên da gây nên, có tên là Sarcoptes scabiei, cái ghẻ, thường hay gặp vào mùa xuân hè.


Cùng tìm hiểu về họ ghẻ gây bệnh ở người

Bệnh do ghẻ cái gây nên, ghẻ đực không gây bệnh vì chết sau khi giao hợp. Nhiễm bệnh ghẻ được phát hiện phổ biến và lưu hành khá rộng rãi ở khắp nơi trên toàn cầu. Khoảng 300 triệu trường hợp trên toàn thế giới bị ghẻ mỗi năm.

 

Đặc điểm chung của họ ghẻ

Theo Y học tổng hợp Thái Nguyên, họ ghẻ không có ống thở mà thở qua da. Trong nhiều loại Sarcoptoidae chỉ có Sarcoptes scabiei gây bệnh ghẻ ở người. S.scabiei trưởng thành có hình bầu dục, màu xám, miệng rất ngắn, lưng gồ, có 8 chân, không có mắt. Hai đôi chân trước nằm hẳn về phía trước của thân, hai đôi chân sau nằm hẳn về phía sau. Tận cùng của một số đôi chân có mang ống hút. Con cái thường kích thước 330 mm, có các ống hút trên đôi chân thứ nhất và thứ hai. Con đực kích thước nhỏ hơn, chừng 220 mm, có các ống hút trên đôi chân thứ nhất, thứ hai và thứ tư. Toàn bộ đời sống của ghẻ cái là ở trên và ở trong da của người.

Để dinh dưỡng và đẻ trứng, cái ghẻ đã thụ tinh và đào những đường hầm quanh co trong mặt da. Mỗi ngày ghẻ cái đào được 1 – 3 mm, nó sống suốt đời trong đường hầm, đẻ mỗi ngày 3 – 5 trứng. Sau 3 – 4 ngày trứng nở thành ấu trùng. ấu trùng chui khỏi đường hầm để vào một lỗ chân lông và sẽ lột xác vài lần để thành nhộng, rồi thành con trưởng thành. ấu trùng ghẻ chỉ có 6 chân. Thời gian phát triển từ trứng đến con trưởng thành ít nhất là 2 tuần lễ. Ghẻ cái có thể sống trên cơ thể người được 1 – 2 tháng, rời khỏi cơ thể vật chủ nó chỉ sống thêm được vài ngày. Ghẻ đực có đời sống ngắn và sau khi giao hợp, ghẻ đực sẽ chết.


Đặc điểm chung của họ ghẻ

Ghẻ cái thường ký sinh ở chỗ da mỏng và nếp gấp như kẽ ngón tay, cạnh của bàn chân, bàn tay, mặt trước cổ tay, khuỷu tay, nếp gấp gối, đôi khi thấy cả ở dương vật và ở vú. Các vùng cổ, lưng và mặt thường không thấy cái ghẻ ký sinh. Đặc biệt, ở trẻ nhỏ có thể thấy ghẻ ở mặt và các vùng khác.

Tác hại gây bệnh của con ghẻ

S.scabiei gây bệnh ghẻ, trong đó S.scabiei thường được lây truyền từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp hoặc có thể qua đường quần áo. Sự lan truyền thường xảy ra trong gia đình và tập thể.

Tác hại gây bệnh của con ghẻ
Tác hại gây bệnh của con ghẻ

Bệnh ghẻ có ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp xã hội đều có thể mắc bệnh nhưng thường gặp nhiều hơn ở trẻ em. Dịch ghẻ cũng thường chỉ xảy ra ở những nơi con người sống chật chội, chen chúc, thiếu vệ sinh như các trại tị nạn, trại giam, trong chiến tranh, tập thể thiếu vệ sinh…

Chẩn đoán lâm sàng dựa vào các dấu hiệu ngứa, mụn nước ở các đầu đường hầm tại những vị trí thường gặp. Có thể dùng mực bôi vào những vùng da nhiễm bệnh, sau đó rửa đi và sẽ phát hiện được đường hầm của cái ghẻ. Chẩn đoán được xác định nếu tìm thấy S.scabiei trong các đường hầm dưới mặt da.

Theo Nguyễn Yến – yduocthainguyen.net