Chăm sóc trẻ sơ sinh những ngày đầu sau đẻ

Thời kỳ sơ sinh là khoảng thời gian trẻ có rất nhiều biến động khi phải tập thích nghi với môi trường mới nên rất nhiều sự chăm sóc từ y tế và gia đình.

Chăm sóc trẻ sơ sinh những ngày đầu sau đẻ
Chăm sóc trẻ sơ sinh những ngày đầu sau đẻ

Hướng dẫn cách chăm sóc trẻ ngay sau sinh

Chăm sóc ngay sau sinh là những công việc mà người đón trẻ phải thuộc lòng và thực hiện đúng. Trên thực tế đây là công việc của các nữ hộ sinh, nhưng thực tế có nhiều trường hợp phát sinh trẻ có thể chào đời ở một nơi không phải phòng sinh, không phải bệnh viện, người đỡ trẻ  có thể là người nhà, lái xe taxi, cảnh sát… Việc nắm được các bước chăm sóc thiết yếu cho trẻ sau sinh là điều cần biết:

Sau khi trẻ được sinh ra cần lau khô trẻ bằng khăn sạch. Trong thời gian này, chú ý quan sát đánh giá trẻ. Nếu trẻ khóc to hoặc thở bình thường thì chuyển qua các bước chăm sóc thông thường tiếp theo. Còn nếu trẻ tím tái, không khóc, không thở hoặc thở yếu thì cần có can thiệp hồi sức thở cho trẻ bằng các cách khác nhau: kích thích bằng cách xoa dọc cột sống lưng 2-3 lần, hút đàm nhớt, búng gan bàn chân, ép tim, bóp bóng…

Với trẻ ổn định cho trẻ được tiếp xúc da kề da với mẹ. Da kề da và nuôi con bằng sữa mẹ sớm là cách tốt nhất để ủ ấm và phòng ngừa hạ đường huyết cho trẻ. Với trẻ sơ sinh đủ tháng, kể cả trẻ nhẹ cân nếu không có biến chứng, tình trạng lâm sàng ổn định nên được tiếp xúc da kề da với mẹ càng sớm càng tốt ngay khi lau khô để tránh hạ thân nhiệt.

Lưu ý từ các nữ Hộ sinh tốt nghiệp Cao đẳng Hộ sinh – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur: Cần giữ trẻ đủ ấm để tránh mất nhiệt, phương pháp kangaroo da kề da là hiệu quả nhất, nếu trẻ không được da kề da với mẹ cần nhanh chóng làm khô, mặc đủ ấm cho trẻ.

Cắt dây rốn sau sinh muộn hơn, cụ thể tiến hành cắt rốn sau khi dây rốn ngừng đập, hoặc tối thiểu 1 phút sau sinh.  Việc cắt dây rốn muộn giúp cho trẻ nhận thêm lượng máu từ dây rốn bánh rau, giúp hạn chế được nguy cơ thiếu máu trong 6 tháng đầu sau sinh. Làm rốn và băng rốn cần đảm bảo vô khuẩn tránh biến chứng nhiễm khuẩn rốn.

Cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng giờ đầu sau sinh
Cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng giờ đầu sau sinh

Khuyến khích cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng giờ đầu sau sinh. Bú mẹ sớm giúp giảm nguy cơ hạ đường huyết sau sinh cho trẻ. Giúp mẹ nhanh chóng co hồi tử cung, đẩy sản dịch mau hồi phục giảm biến chứng. Về cho bú sau sinh vấn đề các bà mẹ gặp phải đó là chưa có sữa cho con, lo con bị đói. Với trẻ sơ sinh dạ dày rất nhỏ, chỉ cần chút sữa non của mẹ đã đủ làm no trẻ. Bà mẹ trong những tháng cuối của thai kỳ thường đã bắt đầu có sữa non. Sữa non rất tốt cho trẻ nhờ hàm lượng protein và kháng thể rất cao. Mẹ có thể cho con bú trực tiếp hoặc vắt ra thìa đút cho bé. Những ngày tiếp theo sữa trưởng thành sẽ về nhiều hơn.

Tiêm vitamin K cho tất cả trẻ sơ sinh phòng biến chứng chảy máu não sơ sinh.

Phòng ngừa nhiễm khuẩn sau sinh

Nhiễm khuẩn sau sinh là vấn đề thường gặp ở trẻ sơ sinh như: Nhiễm khuẩn da, nhiễm khuẩn rốn, nhiễm khuẩn mắt… Trong đó có nhiều bệnh nhiễm trùng sơ sinh sớm có thể được phòng ngừa bằng cách:

  • Tránh cách ly trẻ khỏi mẹ khi không cần thiết. Sau sinh, trừ các trường hợp trẻ yếu cần nằm phòng hồi sức hoặc mẹ có bệnh truyền nhiễm buộc phải cách ly… còn lại nên sắp xếp để mẹ con nằm cạnh nhau giúp tăng thêm tình cảm mẹ con, sữa mau về, giảm được vấn đề tâm lý cho mẹ.
  • Cần rửa tay sạch sẽ khi chăm sóc và thăm khám cho trẻ. Áp dụng với nhân viên y tế, mẹ, gia đình và cả những người đến thăm trẻ.
  • Đảm bảo vô khuẩn trong khi sinh , chăm sóc rốn, chăm sóc mắt vô khuẩn.
  • Kháng sinh dự phòng có thể được chỉ định với những trẻ có nguy cơ nhiễm khuẩn như: Ối vỡ kéo dài trên 18 giờ, mẹ sốt > 38oC trước sinh hoặc trong lúc chuyển dạ, dịch ối hôi hoặc có mủ. Sau đó lấy máu cấy nếu có vi khuẩn thì điều trị nhiễm khuẩn theo kháng sinh đồ.

Nguồn: yduocthainguyen.net